İSEDAK (İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI EKONOMİK VE TİCARİ İŞBİRLİĞİ DAİMİ KOMİTESİ)
KIRK İKİNCİ BAKANLAR TOPLANTISINA İLİŞKİN BASIN BÜLTENİ
31 Ekim-3 Kasım 2026, İstanbul
42. İSEDAK Toplantısının Bakanlar Oturumu 2 Kasım 2026 tarihinde Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN’ın açılış konuşmasıyla başlayacaktır. Toplantının Bakanlar Çalışma ve Kapanış Oturumlarına Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Cevdet YILMAZ Başkanlık edecektir.
Başkanlığını Sayın Cumhurbaşkanımızın deruhte ettikleri İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi’nin (İSEDAK) 42. Toplantısı 31 Ekim-3 Kasım 2026 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecektir.
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN’ın 2 Kasım 2026 tarihinde açılışını gerçekleştireceği Toplantıda, İİT Üyesi Ülkeler bakan seviyesindeki heyetlerle temsil edileceklerdir. Toplantıya üye ülke heyetlerinin yanı sıra ilgili İİT kuruluşlarından ve uluslararası kuruluşlardan temsilciler katılacaktır.
42. İSEDAK Bakanlar Toplantısını bu yıl ki Bakanlar görüş alışverişi oturumunda “İİT Üyesi Ülkelerde İhracatı Artırmaya Yönelik Etkili Ticaret Finansmanı Araçlarının Geliştirilmesi” konusuna odaklanacaktır. Üye Ülkelerin ilgili bakanlarının bu konuda görüş alışverişinde bulunması ve önemli kararlar alması beklenmektedir. Bahse konu Oturumda, Ticaret Bakanımız Sayın Ömer BOLAT Türkiye Ülke Raporunu sunacaktır. Toplantıda ayrıca, İSEDAK çatısı altında ticaret, mali işbirliği, ulaştırma ve iletişim, tarım, turizm, yoksulluğun azaltılması ve dijital dönüşüm alanlarında yürütülen işbirliği çalışmalarına ilişkin son gelişmeler ele alınacaktır.
Öte yandan, üye ülkelerde beşeri ve kurumsal kapasitesinin artırılması amacıyla İSEDAK Proje Destek Programları kapsamında bugüne kadar 261 projeye destek verilmiştir. Bu çerçevede İSEDAK Kudüs Programı kapsamında desteklenen proje sayısı 38’e ulaşmıştır. Ayrıca geçtiğimiz yıl İSEDAK Bakanlar Oturumunda kabul edilen İSEDAK Suriye Programı uygulamaya başlanmış olup bu yıl program kapsamında 5 projeye destek sağlanmaktadır.
42. İSEDAK Toplantısı Marjında Bir Dizi Özel Etkinlik Düzenleniyor
- Dijital Tehditler Karşısında Değer Odaklı Politikalarla Kalkınmanın Temel Taşı Olan Aile Kurumunun Güçlendirilmesi İSEDAK’ta Ele Alınıyor
Dijital tehditler karşısında kalkınmanın temel taşı olan Aile Kurumunun İslami değerler çerçevesinde korunmasına yönelik geliştirilebilecek politika ve uygulamalar İSEDAK kapsamında ele alınıyor.
Bu çerçevede bu yıl Malezya, Nijerya, Ürdün ve Türkiye örneklerinin detaylı bir biçimde incelendiği, dünyadaki iyi uygulamalardan da yola çıkılarak politika tavsiyelerinin ortaya konulduğu kapsamlı bir rapor İSEDAK tarafından hazırlanmıştır. Bahse konu raporun temel bulguları toplantı marjında 3 Kasım 2026 tarihinde düzenlenecek özel etkinlikte katılımcılarla paylaşılacaktır.
Anılan etkinliğe İİT Üyesi Ülkelerden temsilcilerin yanı sıra uluslararası kuruluşlar, akademi ve sivil toplumdan katılım sağlanması öngörülmektedir.
- İSEDAK Suriye Programı Paneli
41. İSEDAK Bakanlar Toplantısında kabul edilen ve Suriye’de beşeri ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi ile ekonomik hayatın canlandırılmasına katkı sağlaması amaçlanan “İSEDAK Suriye Programı” bu yıl uygulanmaya başlamıştır.
Bu kapsamda, kalkınma alanında planlama, programlama ve stratejik yönetim, mesleki eğitim alanında kurumsal kapasite geliştirme ile uluslararası standartlar ve helal sertifikasyonuna odaklanan; ihtiyaç analizi, eğitim programları, kurumsal eşleştirme, çalıştay ve akran tecrübe paylaşımı faaliyetlerini içeren 5 projeye bu yıl destek verilmektedir.
Bu kapsamda 42. İSEDAK Bakanlar Toplantısı marjında 1 Kasım 2026 tarihinde söz konusu Program kapsamında desteklenen projelere ilişkin deneyimler ve edinilen kazanımların paylaşılacağı “İSEDAK Suriye Programı Paneli” başlıklı özel bir etkinlik düzenlenecektir. Suriye’deki proje sahibi kamu kurumlarının temsilcilerinin panelist olarak yer alacağı özel etkinlikte uluslararası kuruluş, akademi, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve kamu kesiminden katılımcılar yer alacaktır.
- İSEDAK Proje Destek Programları: Ülke Uygulama Deneyimleri Etkinliği
42. İSEDAK Bakanlar Toplantısı marjında İSEDAK Proje Destek Programları kapsamında son beş yılda en fazla proje uygulayan Bangladeş, Benin, Filistin, Gambiya, Endonezya, Malezya, Nijer, Nijerya, Surinam ve Uganda’nın temsilcilerinin bu projelerdeki önemli çıktılarını tanıtacakları bir etkinlik düzenlenecektir.
Bahse konu etkinlikte her bir ülkenin temsilcisi projelerindeki başarılı uygulamaları tanıtacak ve çıktıları sergileyecektir.
EK: İSEDAK Kapsamında Önemli Program ve Projeler
İSEDAK’ın Ticaret Alanındaki Önemli Program ve Projeleri Bakanlar Düzeyinde Ele Alınıyor
- İSEDAK Bakanlar Toplantısında Kabul Edilen Politika Tavsiyeleri Somut Projelerle Hayata Geçiyor
İSEDAK Çalışma Gruplarında oluşturulan ve Bakanlar Toplantılarında kabul edilen Politika Tavsiyeleri Üye Ülkelerde İSEDAK Proje Finansmanı Mekanizmasıyla hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda bugüne kadar tüm üye ülkelerin yararlandığı 178 proje uygulanmış olup bu yıl da 31 projeye destek sağlanmaktadır.
Ayrıca, önümüzdeki yıl uygulanacak projelerin belirlenmesine yönelik proje teklif çağrısı 1 Ekim 2026 tarihinde yapılmıştır.
- İSEDAK Kapsamında Filistin’e Yönelik Proje Destekleri Artarak Sürdürülüyor
İSEDAK Kudüs Programı kapsamında gençlere ve kadınlara meslek edindirmeye yönelik proje destekleri sağlanmaktadır. Program kapsamında girişimcilik, istihdam, mikro finans, turizm ve KOBİ’lerin geliştirilmesi alanlarındaki projelere destek verilmektedir.
Bu çerçevede, Kudüs’te 2026 yılında 10 proje uygulanmakta olup Program kapsamında bugüne kadar toplam 38 projeye destek verilmiştir.
Ayrıca, 15 Ekim 2026 tarihinde önümüzdeki yıl Kudüs’te uygulanacak projeler için teklif çağrısına çıkılmıştır.
- İslam Ülkeleri Arasında Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC) Kapsamının Genişletilmesine Yönelik Çalışmalar Hız Kazanıyor
İSEDAK’ın İslam ülkeleri arasında ticareti artırmaya yönelik en önemli projesi olan ve uzun yıllardır gündemde yer alan İİT Üyesi Ülkeler arasında Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC) 1 Temmuz 2022 tarihinde uygulamaya geçmiştir.
Bir yandan sistemin etkin bir şekilde işleyişine yönelik çalışmalar yürütülürken diğer taraftan sisteme taraf ülke sayısının artırılması ve sistemin kapsamının hizmetler ticareti, yatırımlar, ticaretin kolaylaştırılması gibi yeni nesil ticaret anlaşmalarında yer alan alanlarla derinleştirilmesine yönelik çabalar da sürdürülmektedir. Bu kapsamda düzenlenen teknik toplantılarda uygulamada karşılaşılan zorluklar ele alınmış ve sistemin kapsamının genişletmesine yönelik çalışmalar başlatılmıştır.
Ayrıca, İSEDAK’ın ticaret alanındaki önemli program ve projelerinde yaşanan gelişmeler ve önümüzdeki döneme ilişkin yol haritası Bakanlar düzeyinde ele alınacaktır.
- İİT Tahkim Merkezi Faaliyetlerini Sürdürüyor
İİT üyesi ülkeler arasındaki ticaret ve yatırım uyuşmazlıklarının çözümünde etkin bir başvuru mercii olması hedeflenen İİT Tahkim Merkezi faaliyetlerini İstanbul’da sürdürmektedir. İİT Üyesi Ülkelerin, Merkezin sunduğu imkânlardan daha etkin şekilde yararlanabilmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.
- İslam Ülkeleri Arasında Helal Belgelerinin Karşılıklı Tanınması İçin Çalışmalar Son Aşamada
İİT Üyesi Ülkeler arasında akredite helal belgelerinin karşılıklı tanınması, ticaretin kolaylaştırılması ve helal ürünlerin güvenilirliğinin artırılması amacıyla İİT’nin bağlı kuruluşu olarak 2023 yılında Mekke-i Mükerreme’de kurulan Helal Akreditasyon Kurumları İslami Forumu’nun (IFHAB), kurumsallaşmasına yönelik teknik çalışmaların 2026 yılı sonu itibariyle tamamlanması ve anılan Forum’un 2027 yılında faaliyete geçmesi hedeflenmektedir.
Bu çerçevede 42. İSEDAK Toplantısında IFHAB kapsamında yürütülen çalışmalar ele alınacaktır.
